Ελληνικό Καλοκαίρι 2014: Λίμνη Τσιβλού- Ζαρούχλα, Πόρος

Ελληνικό Καλοκαίρι 2014:Κορυσχάδες, Μικρό και Μεγάλο Χωριό, Παναγία Προυσσιώτισα

                                          ο κ. Κ.Σαρρής  που μας ξενάγησε στο μουσείο των Κορυσχάδων ήταν Επονίτης  και έζησε από κοντά την συνάντηση της ΠΕΕΑ στους Κορυσχάδες

Edmund Burke: Στοχασμοί για την Επανάσταση στη Γαλλία, μετάφραση-επιμέλεια-εισαγωγή : Χ. Γρηγορίου, εκδόσεις Σαββάλας, Αθήνα 2010, σελ. 341.

Πρόκειται για ένα κλασσικό κείμενο της πολιτικής θεωρίας, που η έκδοσή του στην γλώσσά μας αν και συνιστά ένα σημαντικό πνευματικό γεγονός, αντιμετωπίστηκε μάλλον, αδιάφορα .

Ο Edmund Burke θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως συντηρητικός, αλλά η σκέψη του αφορά οποιονδήποτε θα επιθυμούσε να προβληματιστεί σοβαρά πάνω στην πολιτική σκέψη και στην εξέλιξη των ευρωπαϊκών κοινωνιών.

Όπως διαβάζουμε, στην ιδιαίτερα κατατοπιστική εισαγωγή του Χ.Γρηγορίου, γεννήθηκε στο Δουβλίνο το 1729 με βαθιές ιρλανδικές ρίζες. Η ζωή του χρωματίστηκε από αντιφάσεις, αφού αν και Ιρλανδός υπερασπίστηκε την Αγγλία ενώ αν και αστός τάχθηκε μαχητικά υπέρ της κοινωνικής ιεραρχίας και αριστοκρατίας.

Η κριτική που αναπτύσσει στην Γαλλική Επανάσταση είναι πιο μετριοπαθής από αυτή που ανέπτυξαν άλλοι αντιδραστικοί  συγγραφείς με πιο χαρακτηριστική περίπτωση τον Ζ.ν.Μαίστρ. Νεότεροι στοχαστές σαν τον Λήο Στράους τον θεωρούν ως συνεχιστή της παράδοσης του φυσικού δικαίου που ξεκινά από τον Αριστοτέλη και τον Ακινάτη.

Στην εισαγωγή του Χ.Γρηγορίου διαβάζουμε ότι η παραδοασιοκρατική προσέγγιση του Μπέρκ  θεωρεί ότι οι θεσμοί που αντέχουν στην δοκιμασία του χρόνου σημαίνει ότι μπορεί και δίδουν τις κατάλληλες απαντήσεις στα προβλήματα που προκύπτουν, ενώ ο «αντιορθολογικός χαρακτήρας της θεώρησης αυτής καθίσταται προφανής»(σελ.24), αφού τα μεμονωμένα άτομα δεν μπορούν να αφομοιώσουν, να ελέγξουν  και να αποτιμήσουν το σύνολο των αναγκών και των ενδιαφερόντων της κοινωνίας.

Ο χριστιανισμός θεμελιώνει την πολιτική σκέψη του Μπέρκ. Ισχυρίζεται ότι ήταν ο κρίσιμος ενοποιητικός παράγοντας στην προεπαναστατική Ευρώπη, που ενέπνεε πάνω στους πολίτες «ένα ευεργετικό δέος»(σελ.138). Επιπλέον «μια θρησκεία που συνδέεται με το κράτος, υποστηρίζεται, εμπνέει υψηλές ιδέες στους λειτουργούς  του και εμφυσά δέος για το λειτούργημά τους»(σελ.32), ενώ εξασφαλίζει την διαχρονική του συνέχεια. Ενδεικτικό του μετριοπαθούς συντηρητισμού του είναι η σκέψη: «είμαστε αποφασισμένοι να διατηρήσουμε μια θεσμικά εδραιωμένη Εκκλησία, μια θεσμικά εδραιωμένη μοναρχία, μια θεσμικά εδραιωμένη αριστοκρατία και μια θεσμικά εδραιωμένη δημοκρατία, καθεμιά στο βαθμό που υπάρχει και όχι σε μεγαλύτερο»(σελ.136). Συνεπώς το κράτος δεν μπορεί να είναι μια «εμπορική συμφωνία»(σελ.142), αλλά να υπηρετεί στοχοθεσίες ευρύτερες από αυτές μιας περιορισμένης χρονικά ανθρώπινης ύπαρξης.

Ως κλασσικός συντηρητικός θεωρεί ότι η τάξη του χρήματος αντιμετωπίζεται με καχυποψία από τον λαό αλλά και από την παλαιά τάξη των γαιοκτημόνων. Μάλιστα θεωρεί ότι η γαλλική αριστοκρατία «αποτελούνταν κατά το πλείστον από άνδρες υψηλού φρονήματος και με μια λεπτή αίσθηση της τιμής, τόσο σε προσωπικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο»( σελ.184,185). Ακόμη ήσαν σπλαχνικοί, φιλόξενοι και προσηνείς προς τις κατώτερες τάξεις. Το αποτέλεσμα της Γαλλικής Επανάστασης θα είναι «να μεταμορφώσει τη Γαλλία από μεγάλο βασίλειο σε μεγάλο τραπέζι χαρτοπαιξίας και τους κατοίκους της σε παίχτες∙ να κάνει την κερδοσκοπία να αγκαλιάσει ολόκληρη τη ζωή»(σελ 246), ενώ το «σύνολο της εξουσίας που έχει αποκτηθεί από αυτή την επανάσταση θα κατασταλάξει στις πόλεις ανάμεσα στους αστούς και στους διευθυντές του χρήματος που τους καθοδηγούν»(σελ.248). Μάλιστα το Παρίσι αναδεικνύεται σε κέντρο της κερδοσκοπίας. Θεωρεί πως η γαλλική εθνότητα θα εκλείψει. Η  Γαλλία θα κατοικείται από «ανθρώπους χωρίς καμιά πατρίδα»(σελ 251). Βεβαίως  η τελευταία του επισήμανση όχι μόνο δεν θα επαληθευθεί  αλλά μετά την Γαλλική Επανάσταση  θα ενισχυθούν οι εθνικισμοί σε όλη την  Ευρώπη, αφού θα αποκτήσουν περισσότερο λαϊκά χαρακτηριστικά.

Ο Μπέρκ ολοκληρώνοντας το έργό του διατυπώνει με γλαφυρό και συγχρόνως αφοριστικό τρόπο  τον πυρήνα του συντηρητισμού: «Για τον λαό μας, το πραγματικό πατριωτικό, ελεύθερο και ανεξάρτητο πνεύμα μεριμνά για την προστασία αυτού που κατέχει από κάθε παραβίαση. Δεν αντιτίθεμαι  καθόλου στη μεταβολή, αλλά ακόμα κι όταν θα άλλαζα, θα το έκανα για να συντηρήσω. Δεν θα επιχειρούσα να θεραπεύσω τίποτε άλλο παρά μια μεγάλα αδικία και σε ό,τι θα έκανα θα ακολουθούσα το παράδειγμα των προγόνων μας: οι επιδιορθώσεις μου θα ακολουθούσαν όσο γίνεται πιστότερα την τεχνοτροπία του οικοδομήματος. Ακόμα και στην πιο αποφασιστική τους συμπεριφορά, οι πρόγονοί μας καθοδηγούνταν από μια συνετή επαγρύπνηση, μια επιφυλακτική περίσκεψη, και μια ηθική μάλλον, παρά φυσική ατολμία»(σελ.306).

Νέα Πολιτική τ.10

Κ. Καστοριάδης: μια σημαντική συζήτηση με τον Κ. Ψυχοπαίδη, τον Π.Μπασιάκο και τον Δ.Μαρκή

Μία σπάνια συζήτηση, που πρόσφατα αναρτήθηκε στο διαδίκτυο, η οποία  μπορεί να αποτελέσει μια χρήσιμη εισαγωγή στο έργο των στοχαστών που λαμβάνουν μέρος  στη συζήτηση.

Γ. Ανδρειωμένος: Ο Παλαμάς και η πολιτική- στην πρώιμη και ύστερη φάση της ζωής του, εκδόσεις Ι.Σιδέρης, Αθήνα 2014, σελ. 158.

Ρήξη φ. 108

Με ένα ακόμη έργο, που αφορά μία διάσταση από την εμπλοκή του  Κ.Παλαμά με την πολιτική, συνεχίζει την πρωτογενή ερευνητική  του προσπάθεια ο Γ.Ανδρειωμένος.

Το έργο του Κ.Παλαμά  έγινε αντικείμενο πολλαπλών και ενάντιων ερμηνειών από στοχαστές  που απλώνονται σε όλο το πολιτικό φάσμα., όπως ο Κ.Τσάτσος, ο Α.Χουρμούζιος, ο Α.Καραντώνης, ο Δ. Βεζανής και ο Ν. Ζαχαριάδης. Προφανώς το ίδιο το έργο του Κ. Παλαμά, παρείχε την δυνατότητα, ο καθένας που προσέγγισε το έργο του  να εξάγει τα συμπεράσματα που συμφωνούν με την κοσμοαντίληψή του, δίχως να χάσει την σοβαρότητά του και την αληθοφάνειά του.

Ο Γ.Ανδρειωμένος ασχολείται πρώτα με την πρώιμη δημοσιογραφική δραστηριότητα του Κ. Παλαμά  και δεύτερον με την σποραδική πολιτική δραστηριότητα στα ύστερα χρόνια της ζωής του. Προφανώς έμεινε απέξω η  έρευνα του κύριου έργου του ποιητή, η οποία θα απαιτούσε μια πολύ εκτενέστερη ερευνητική και συγγραφική προσπάθεια και από την οποία όμως σίγουρα  θα προέκυπταν κάποια  ουσιώδη  συμπεράσματα,. Αλλά δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι ο Παλαμάς στάθηκε βράχος και θεμέλιο, ως κριτικός, ως ποιητής, ως μαχητής του δημοτικισμού για δυο τουλάχιστον γενιές. Δίχως υπερβολή, ο επικήδειος λόγος του Σικελιανού,  στην κηδεία  του, τον ζοφερό καιρό της τριπλής κατοχής, η αποστροφή του ότι πάνω στο φέρετρο του ακούμπησε όλη η Ελλάδα, όχι μόνο για να τον υμνήσει,  αλλά και για να πάρει δύναμη και ελπίδα το δοκιμαζόμενο έθνος,  ανταποκρινόταν απόλυτα στην αλήθεια.

Ο Γ. Ανδρειωμένος αναφέρεται κατ’ αρχήν στις καταχωρήσεις του Κ.Παλαμά ως κοινοβουλευτικός συντάκτης  στα έντυπα Μη Χάνεσαι  και Ραμπαγάς. Σε πολλά από τα δημοσιεύματα χρησιμοποιεί το ψευδώνυμο «Κουτρούλης». Με αυτές ασκήθηκε στην γραφή, «έγινε ένας από τους πολυσχιδέστερους  και παραγωγικότερους νέους λογοτέχνες», ενώ έθεσε τις βάσεις «για τη γνωριμία του με το ευρύτερο αθηναϊκό κοινό»(σελ.46).

Η τελευταία περίοδος της ζωής του Κ.Παλαμά συμπίπτει με την δικτατορία του Ι.Μεταξά. Ιδιαίτερα στοιχεία , που την διακρίνουν από την χούντα των συνταγματαρχών, είναι  ένα είδος  λαϊκισμού που κολακεύει το λαϊκό στοιχείο  και η σαφής της προτίμηση προς την δημοτική. Το τελευταίο προσέλκυσε το θετικό ενδιαφέρον  ορισμένων δημοτικιστών όπως  του Κ.Παλαμά, που σε επιστολή του στα «Αθηναϊκά Νέα» σημειώνει ότι μετά τον Βενιζέλο, ο Μεταξάς «δοκίμασε να εκφράση τα πράγματα έξω από τη στερεοτυπία των πολιτικών λόγων και των κύριων άρθρων, έξω από τη βιβλιακή και ψευδοαρχαϊκή επισημότητα της καθαρεύουσας»(σελ.94). Το συμπέρασμα του Γ.Ανδρειωμένου από την επιστολή του Κ. Παλαμά είναι ότι «μπορεί ο ποιητής να εμφανίζει μιαν πολύ θετική αντίδραση στον συγκεκριμένο λόγο του Μεταξά, αλλά παράλληλα φροντίζει να κρατήσει και κάποιες αποστάσεις»(σελ.95), ενώ η γενικότερη τοποθέτησή του παρέμεινε φιλο-βενιζελική.    

Αντι-λογος: τεύχος 2 – Άνοιξη 2014, περιοδική έκδοση φιλοσοφίας και κριτικής, εκδόσεις Ευρασία, σελ. 148.

ΡΗΞΗ φ.108

Ευχάριστη έκπληξη αποτελεί το 2^ο τεύχος           του «Αντίλογου». Με υπευθυνότητα, σοβαρότητα και ευρύτητα  προσεγγίζεται η περίπτωση του Φ.Νίτσε. Συγχρόνως περιλαμβάνει  συνεντεύξεις του Σ.Ράμφου  και του Γιώργου Καλλή .

Στο ενδιαφέρον αφιέρωμα για τον Φ.Νίτσε  γράφουν: ο Γιώργος Χατζηβασιλείου  για την «ιστορική ανάδυση του νιτσεϊκού μηδενισμού», ο Ζήσης Σαρίκας για την «ηθική και πολιτική στον Νίτσε»  καθώς και για το «χιούμορ και σατιρικός συγγραφέας: ένα σχόλιο για τον Νίτσε και τον Θερβάντες», ο Φώτης Τερζάκης γράφει για την «διαλεκτική του Κυρίου και του Δούλου – Από τον Χέγκελ στον Νίτσε», η Καλλιόπη Κουντουρά για την «έννοια του υπερανθρώπου», ο Γιάννης Τζαβάρας για το «κράτος και εκπαίδευση κατά τον πρώιμο Νίτσε», η Μαρία Αναστασίου για την «ηθική και γνωσιολογία στους Κάντ και Νίτσε»  και ο Θοδωρής Καμπουρίδης για τον «Νίτσε και τη νέα γλώσσα της φιλοσοφίας».

Ο Γιώργος Καλλής, καθηγητής στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης αναφέρεται θετικά  στην αποανάπτυξη,  μια θεωρία που διατύπωσε μεν  ο Λατούς αλλά η οποία όμως χρωστά πολλά στον Καστοριάδη. Σε μια χώρα σαν την δική μας που την τελευταία πενταετία γνωρίζει μόνο αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης, τι νόημα  μπορεί να έχει μια τέτοια προσέγγιση; Βεβαίως η απάντηση είναι, αντίθετα από μια επιπόλαιη ανάγνωση, ότι είναι εξαιρετικά επίκαιρη διότι μια κρίση σαν την ελληνική προυποθέτει την αποανάπτυξη σε ορισμένους τομείς, και την γρήγορη ανάπτυξη σε άλλους. Έτσι ενώ είναι αναγκαία, για παράδειγμα, η ανάπτυξη της βιολογικής  γεωργίας, ταυτόχρονα είναι απαραίτητο να περιοριστεί ο παρασιτικός καταναλωτισμός, ιδιαίτερα η επιδεικτική λάιφ-στάιλ κατανάλωση και η αλόγιστη οικοδομική δραστηριότητα, που έχουν την μεγαλύτερη ευθύνη για οικονομική  εξάρτηση και την επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Ο Γ.Καλλής αναφέρεται στην εφιαλτική προοπτική της κατασκευής του μετάνθρωπου, ενώ τονίζει πως  η τεχνολογία δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τα περισσότερα και πιο σημαντικά προβλήματα, ενώ  στην καλύτερη περίπτωση, απλά, μεταθέτει την αντιμετώπισή τους στο μέλλον.

Στην συνέντευξή του, ο Σ.Ράμφος  κινείται  στα πλαίσια που μας έχει συνηθίσει τα τελευταία χρόνια, δηλαδή την δικαιολόγηση αυτού που κυριαρχεί,  με την μορφή της παγκοσμιοποίησης, του αμερικανισμού και των μνημονίων. Ενώ ξεκινά από ορισμένες ορθές επισημάνσεις, όπως ότι στον Μάρξ, υπάρχει έντονο το εσχατολογικό στοιχείο, καταλήγει για  να ερμηνεύσει την δική του πορεία, να ισχυριστεί, ότι «είναι πολύ εύκολο ένας αριστερός να γίνει εθνικιστής  και θρήσκος, όπως έγινε για παράδειγμα, ο Μιλόσεβιτς. Ο Στάλιν μετά από τα σημεία και τέρατα που έπραττε την ημέρα, το βράδυ μαζί με τον Μπέρια και τον Μαλένκωφ έψαλαν ύμνους στην Παναγία, όπως γράφει στην αυτοβιογραφία της η κόρη του Σβετλάνα»(σελ.29). Μία τέτοια ερμηνεία περιορίζει την υπαρκτή συνάντηση αριστεράς και ορθοδοξίας  μόνο στις αρνητικές της πλευρές και παραλείπει τις πολλές ουσιαστικές και θετικές της όψεις, που είδαμε για παράδειγμα κατά την διάρκεια της Εθνικής Αντίστασης.   Σκόπιμα, επιπλέον, συγχέει τον πατριωτισμό με τον εθνικισμό, την υπεράσπιση της πατρίδας με τους κατακτητικούς πολέμους, την εκκλησιαστική μας παράδοση με την θρησκειοποιημένη παραφθορά της. Βεβαίως η εσχατολογία του σοβιετικού καθεστώτος, ήταν μια στρεβλή εσχατολογία, διότι προσπαθούσε, να τερματίσει την ιστορία και  να φτιάξει τον παράδεισο πάνω στην γη και όχι σε ένα άλλο χρόνο. Επιπλέον ήταν ένα  καθαρά δυτικό φαινόμενο που επιδιώκοντας την γρήγορη εκβιομηχάνιση, ξεθεμελίωσε  ορισμένα θετικά στοιχεία που προϋπήρχαν στην Ρωσία σαν τον κοινοτισμό, που θαύμαζε ο Μάρξ, ενώ τουλάχιστον στην σταλινική του περίοδο κυνήγησε κάποιους ορθόδοξους στοχαστές  όπως την Α.Αχμάτοβα. Η γερμανική εισβολή όμως ώθησε τον Στάλιν να αναθεωρήσει τις σχέσεις του με την ορθοδοξία. Για να συμπληρώσουμε τον Σ.Ράμφο, ο ίδιος αποδεικνύει, πως όταν έχεις υπάρξει αριστερός  μπορείς να γίνεις τα πάντα, ακόμη και ακραίος θαυμαστής του αυταρχικού νεοφιλελευθερισμού, όπως εκ των υστέρων αποδείχθηκε. Τούτο δεν μας ξενίζει. Σε ένα κόσμο ασταθή, όπου η κυριαρχία του μεταμοντερνισμού ευνοεί την σύγχυση των ταυτοτήτων, οι άνθρωποι συχνά αλλάζουν ταυτότητες χωρίς ενοχές. Θεωρείται εύλογο οι πάντες  να μπορούν  να γίνουν τα πάντα, για σοβαρούς ή και λιγότερο σοβαρούς λόγους. Όμως αν επικρατεί η  παράκρουση, το γεγονός αυτό  δεν αθωώνει τους στοχαστές, από τους οποίους αναμένουμε τα άλλα παραδείγματα. Ενδιαφέρον, τέλος, έχει η διήγηση του Σ.Ράμφου της γνωριμίας του με τον Κ.Καστοριάδη το 1964, στο σπίτι του, με την παρουσία του Γ.Καλιόρη, του Κ.Σπαντιδάκη, του Κ.Ψυχοπαίδη και του Μ.Λυκούδη.

Νέα Πολιτική: Κυκλοφόρησε το 10ο τεύχος, ενός πραγματικά πολυφωνικού περιοδικού

Κυκλοφορεί ήδη σε όλη την Ελλάδα το 10^ο τεύχος της ΝΕΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ, με πλούσια ύλη και άποψη για τα πράγματα.

    Στο τεύχος δημοσιεύεται τεκμηρωμένη, αντίθετη προς τα συνήθως δημοσιευόμενα στον τύπο, ανάλυση της οικονομικής και πολιτικής επικαιρότητας από τον Κωνσταντίνο Κόλμερ («Το Πρωτογενές Έλλειμμα και η Περικοπή των Συντάξεων»).

    Επίσης δημοσιεύονται αναλύσεις γιά τα εθνικά ζητήματα [Θεοφάνης Μαλκίδης: «Ελληνική Θράκη»], την πολιτική επικαιρότητα [Χρήστος Χαλαζιάς: «Πολιτικά σφάλματα δημιουργούν μη αναστρέψιμες καταστάσεις»], την γεωργία [Πάνος Παναγόπουλος: «Η μη ανταγωνιστική γεωργία μας αποτελεί εθνικό πρόβλημα»], την φορολογία [Μάνος Κρανίδης:«Σαράντα φόροι και τέλη στα ακίνητα!»] κ.ά.

    Στο τεύχος συμπεριλιμβάνεται βαρυσήμαντο άρθρο του Γιάννη Μαρίνου, με τίτλο «Η δραματοποιημένη επανάληψη μιας προηγηθείσας τραγωδίας».

     Σε μία εκ βαθέων συνέντευξή του, ο συγγραφέας και εκδότης Γιώργος Καραμπελιάς αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της ιδεολογικής του διαδρομής και της πολιτικής του δράσης, από τα φοιτητικά του χρόνια στο Παρίσι μέχρι τους σημερινούς αγώνες του γιά την διαμόρφωση μίας ολοκληρωμένης θεωρίας γιά τον Ελληνισμό.

    Το κεντρικό αφιέρωμα του τεύχους αφορά το Κυπριακό ζήτημα και έχει τίτλο  «Κύπρος, 1974-2014: 40 χρόνια αισχύνης». Γράφουν  κατά σειρά οι Αντώνης Δ. Παπαγιαννίδης («To χρυσοπράσινο φύλλο και ο πειρασμός του ανέξοδου Ελλαδίτικου ριζοσπαστισμού»), ο Δ. Πολίτης («Η Κύπρος δεν κείται μακράν»), ο Μελέτης Μελετόπουλος («Μία άγνωστη προσπάθεια αποτροπής του Αττίλα»), ο Παύλος Καρούσος («Ανοίγει ο φάκελος της αποστολής ‘ΝΙΚΗ’»), ο Κωνσταντίνος Κόλμερ («Η νέα τραγωδία της Κύπρου»), ο ανταποκριτής της ΝΕΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ στην Λευκωσία Κώστας Παπασταύρου («Το Κυπριακό στην μέγγενη του πάρε-δώσε!»), ο Θαλής Καραγιαννόπουλος («Σκέψεις μετά από μία επίσκεψη») . Στο αφιέρωμα δημοσιεύεται το χρονικό του Αττίλα και 

προβάλλεται η άποψη ότι η μη λύση είναι καλύτερη από την ‘λύση’ που μεθοδεύεται.

    Στον Φάκελλο Εξωτερικής Πολιτικής και Άμυνας, που έχει θέμα «Η επιχείρηση αναβίωσης του Χαλιφάτου», παραθέτουν τις απόψεις τους οι Α. Δ. Παπαγιαννίδης(«Πόσο απέχει το Ιράκ (και η Ουκρανία) από τα Βαλκάνια;»), ο Γιάννης Χατζόπουλος («Ιρανικά διλήμματα στην Μεσοποταμία») ο Γιώργος Φοίνικας («Επικίνδυνη συγκυρία για την ελληνική εξωτερική πολιτική»), ο Σωτήρης Δημόπουλος («Ρωσσικά στοιχήματα στην Εγγύς Ανατολή») και ο Χρήστος Ζιώγας («Η Σαουδική Αραβία παράγων σταθερότητας και αστάθειας»). 

    Στα πολιτιστικά, ξεχωρίζουν οι κριτικές θεάτρου του Γιάννη Δρακόπουλου και κινηματογράφου του Κωνσταντίνου Μπλάθρα, Τέλος, η Βιβλιοκριτική«Edmund Burke, Στοχασμοί για την Επανάσταση στην Γαλλία» του Σπύρου Κουτρούλη και το Σταυρόλεξο του Νίκου Λιναρδάτου.

    Το τεύχος διατίθεται κεντρικά στις Εκδόσεις Παπαζήση (Νικηταρά 2 και Εμμ.Μπενάκη), κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία και στα κέντρα τύπου και αποστέλλεται κατ’ οίκον στους συνδρομητές (γιά συνδρομή 6980-149044).