Μεθύστε με το αθάνατο κρασί του ' 21- ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Ή ΘΑΝΑΤΟΣ

 

Ο χρόνος: Ιερός Αυγουστίνος και Μ.Χάιντεγκερ

 

Οι "Εξομολογήσεις" είναι ένα από τα πιο αγαπητά, τα πιο διαβασμένα έργα του Ιερού Αυγουστίνου που επηρέασαν πολλούς στοχαστές (ανάμεσα σε αυτούς τον Δ.Σολωμό και τον Γ.Σεφέρη). Στην χώρα μας μεταφράστηκε και σχολιάστηκε από την Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, στίς εκδόσεις Πατάκη. Το θέμα του, όπως μαρτυρά ο τίτλος, είναι μια εκ βαθέων εξομολόγηση των διάφορων γεγονότων της ζωής του, τίς επιρροές που δέχτηκε από τους νεοπλατωνικούς, την διαμάχη με τους Μανιχαίους, την βάπτιση του στον χριστιανισμό, την ανάδειξη του σε ένα από τα θεμέλια του χριστιανισμού στο δυτικό κόσμο. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα, πιο σημαντικά κεφάλαια είναι αυτό που αναφέρεται στον χρόνο. Δεν θα ήταν παράδοξο να το συγκρίνουμε με το κλασσικό έργο του Μ.Χαϊντέγκερ "Είναι και Χρόνος".

Γράφει ο Ιερός Αυγουστίνος: " Τι είναι αλήθεια ο χρόνος; Ποιός θα μπορούσε να μας το εξηγήσει εύκολα και σύντομα; Ποιός θα μπορούσε να μας το εξηγήσει εύκολα και σύντομα; Ποιός θα μπορούσε να το συλλάβει με το νου, για να μπορέσει να το διατυπώσει με λέξεις; Και όμως, όταν μιλάμε, τίποτε δεν είναι τόσο οικείο και γνώριμο όσο ο χρόνος; Και όταν μιλάμε για το χρόνο είναι βέβαιο ότι καταλαβαίνουμε για ποιό πράγμα μιλάμε, και καταλαβαίνουμε τι λεν και οι άλλοι όταν μιλούν γι' αυτόν...Όμως, πως λέμε ότι υπάρχουν αυτοί οι δύο χρόνοι, το παρελθόν και το μέλλον, αφού το παρελθόν έπαψε να υπάρχει και το μέλλον δεν υπάρχει ακόμη; Όσο για το παρόν, αν ήταν πάντα παρόν χωρίς να περνά στο παρελθόν, δεν θα ήταν πια χρόνος, αλλά αιωνιότητα. Αν το παρόν έμενε πάντα παρόν χωρίς να περνά στο παρελθόν, πώς μπορούμε να λέμε ότι αυτό "είναι" χρόνος, αφού προϋπόθεση για να υπάρξει είναι να πάψει να "είναι"; Γιατί τότε, στ' αλήθεια, θα ήταν σαν να λέμε ότι ο χρόνος "είναι", επειδή οδεύει προς το μη είναι"(Εξομμολογήσεις, δεύτερος τόμος, εκδόσεις Πατάκη, σελ. 166,167).

Για να εξηγήσει: "πως όμως το μέλλον θα μπορούσε να ελαττώνεται και να εξαντλείται, αφού δεν "είναι" ακόμη, και πως θα μπορούσε το παρελθόν να μεγαλώνει, αφού δεν "είναι" πιά; Αυτό γίνεται χάρη σε τρεις ψυχικές δραστηριότητες, την προσδοκία, την προσοχή και την ανάμνηση. Το πνεύμα προσμένει, και προσέχει, και θυμάται. Δια της προσοχής μεταβιβάζει το αντικείμενο της προσδοκίας στην ανάμνηση"(ό.π. σελ. 186).

Σέχος Μπότσαρης Τζαβέλλας : Προκήρυξη του Αρβανίτικου Συνδέσμου της Αθήνας προς τους Αδελφούς Αρβανίτες της Αρβανιτιάς.

 

Μία εύγλωτη απάντηση σε όσους αμφισβητούν τον ελληνικό χαρακτήρα των Σουλιωτών από τρεις καπετάνιους τους

Στην ΝΕΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ τεύχος 21 Άνοιξη 1996 με τον Μελέτη Μελετόπουλο δημιουργήσαμε ένα αφιέρωμα στην Μεγάλη Ιδέα. Ο Μ.Μελετόπουλος εντόπισε αυτό το σπουδαίο κείμενο και έγραψε την εισαγωγή. Η προκήρυξη των 3 Σουλιωτών καπεταναίων ξεκινά ως εξής: "Αδέλφια! Σας λέγομε και σας ονομάζομε αδέλφια γιατί, όσο κι αν μας χωρίζουν ο τόπος και η θρησκεία, δεν παύομεν να είμαστε αδέλφια, επειδή όλοι οι Αρβανίτες, όπου κι αν βρισκόμαστε σήμερα, είμαστε απόγονοι των Πελασγών, που πρώτοι ήλθαν από την Ασία στην Ευρώπη και κατοίκησαν την Αρβανιτιά. Επειδή είμαστε τέκνα του Μεγάλου Αλεξάντρου, του πρώτου ωνοματισμένου μεγάλου ανθρώπου του κόσμου, που νίκησε όλη την Ασία. Επειδή είμεστε παιδιά του Πύρρου, του μεγάλου εκείνου βασιλιά και στρατηγού της Αρβανιτιάς που νίκησε τους ρωμαίους και θα γένονταν κι αυτός, σαν τον Μέγα Αλέξαντρο, αν εύρισκε τες περιστάσες που ηύρε ο Μέγας Αλέξανδρος, δηλαδή αν είχε άταχτους και βάρβαρους εχτρούς, σαν τους Πέρσες, τους Μήδους και τους Ινδούς, κι όχι σαν τους Ρωμαίους που ήταν ταχτικοί και γραμματισμένοι. Επειδή είμαστε παιδιά του μεγάλου Σκεντέρμπεη, που νίκησε τρεις σουλτάνους και φύλαξε τη λευτεριά της Αρβανιτιάς ως τη στιγμή που έκλεισε τα μάτια του, από τες μεγάλες λαβματιές που είχε λάβει στον τελευταίο του πόλεμο εναντίον των εχτρών της πατρίδας του, της Αρβανιτιάς. Επειδή τέλος πάντων έχομε την ίδια πατρίδα, το ίδιο αίμα, τα ίδια φορέματα και την ίδια γλώσσα (σελ.61).

Η προκήρυξη τελειώνει με πρόσκληση: "Εμπρός αδέλφια! Ελάτε να γίνωμε ένα Ελληνοαρβανίτικο Βασίλειο, και πρέπει να γίνωμε, γιατί έχομε ένα αίμα, μια Πατρίδα κι ένα Θεό!(σελ.66).

Το Άρδην διοργάνωσε την Πέμπτη 4 Μαρτίου 2021 διαδικτυακή εκδήλωση με θέμα: «”Τα Λιγναδικά”, ο μαρκήσιος Ντε Σαντ και η ελευθεριακή αποσύνθεση της ιδεολογίας»

https://www.youtube.com/watch?time_continue=3744&v=023FcECqAx4&feature=emb_logo

Το Άρδην διοργάνωσε την Πέμπτη 4 Μαρτίου 2021   διαδικτυακή εκδήλωση με θέμα:

«”Τα Λιγναδικά”, ο μαρκήσιος Ντε Σαντ και η ελευθεριακή αποσύνθεση της ιδεολογίας»

Συζήτησαν οι:

Γιώργος Καραμπελιάς, συγγραφέας

Σπύρος Κουτρούλης, συγγραφέας

Γιώργος Κουτσαντώνης, μεταφραστής – συντάκτης περιοδικού ResPublica

Γιώργος Ρακκάς, δρ. κοινωνιολογίας

Αντώνης Μπουντούρης: ΜΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΄21

 

 

 

ΜΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΄21

 

Διακόσιες χορδές ο ταμπουράς

που κρέμεται στον τοίχο.

 

Ήχοι λεπτοί,ήχοι της γής,ήχοι αρματωμένοι

καρφί μεγάλο της σκουριάς,με την υπόσχεση βαθιά μπηγμένη.

 

Ο Ρήγας πρώτος με σπουδή τους στίχους τραγουδά

κι αντιλαλεί σ΄ολόκληρο τον Αίμο.

 

Η ερημιά γεμίζει νότες,Νόημα,μελτέμια

με τις φωνές των Αρχαγγέλων Θοδωρή,Οδυσσέα,Κωνσταντή

Νικήτα,Δόμνας και Γιωργή

η μουσική ακούγεται αιώνια.

 

Διακόσιοι ουρανοί ματώσανε το πέρασμά μας

στις ξώβεργες πιασμένα όνειρά μας

 

το ερημοκλήσι πουλήθηκε στους ξένους

δυστυχώς.

 

Είμαστε ακόμα “ολίγοι εις το πλήθος του Μπραΐμη”

 

μα οι παλιοί είπανε πως

μένει και μαγιά.

 

Ζητείται χέρι του λαού

τον ταμπουρά να ξεκρεμάσει.

Αυτόν με τις διακόσιες τις χορδές.

 

Δ.Π.Ταγκόπουλος: ΙΔΑΣ(ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ) και "10 άρθρα στο "Νουμά"

 

Καλός μου φίλος, συγγραφέας, εντόπισε και μου έδωσε δύο παλαιές εκδόσεις του εκδότη και διευθυντή του "Νουμά"(επιθεώρησης των δημοτικιστών) Δ.Π.Ταγκόπουλου για τον Ίωνα Δραγούμη. Το πρώτο βιβλίο με τον τίτλο ΙΔΑΣ είναι μια μελέτη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις "Γράμματα" στην Αλεξάνδρεια το 2018. Στην αρχή, γράφει, όταν εμφανίστηκε στον "Νουμά" τον αντιμετώπισαν με περίσκεψη καθώς "είχαμε καεί, βλέπετε, από τους διάφορους πατριδέμπορούς που ξεμεταλλευόντουσαν ελλεεινά, άλλος για χρηματικούς κι άλλος για πολιτικούς σκοπούς, την αγαθοπιστία του κοσμάκη, κ' έτσι εμείς, οι μαζωμένοι γύρω στο ριζοσπαστικό αυτό φύλλο, χτυπούσαμε πολλές φορές κι ασυλλόγιστα, κάθε εθνικό ταμπούρλισμα"(σελ.5,6). Το γράψιμο του κάπως βιαστικό και ατημέλητο, διαμόρφωνε ένα ύφος προσωπικό "και συνειθίζεται εύκολα κι αγαπιέται από κείνον που το προσέξει λίγο"(σελ.7). Το "Μαρτύρων και Ηρώων αίμα" το χαρακτηρίζει "έργο λογοτεχνικό πρώτης σειράς" που φανερώνει έναν "αληθινό ποιητή"(σελ.15). Ο Δραγούμης θα συντάξει το πρωτόκολλο παράδοσης της Θεσσαλονίκης στον ελληνικό στρατό και θα υψώσει στη Μητρόπολη την ελληνική σημαία (σελ.16). Εκτός αυτών "ο Ίδας είναι κ' ένας από τους κυριώτερους δημιουργούς του Μακεδονικού αγώνα, μπορεί να είναι και ο κυριώτερος(σελ.17). Αυτά ο Ταγκόπουλος τα γράφει τον Νοέμβρη του 1914. Τον Δεκέμβρη του 1915 θα συμπληρώσει ότι ο Δραγούμης έβγαλε την "Πολιτική Επιθεώρηση" γιατί οι εφημερίδες δεν δημοσιεύουν τα άρθρα του επειδή είναι γραμμένα στη δημοτική. Είναι βέβαιος οτι ο Δραγούμης, μετά τον Ε.Βενιζέλο, θα ολοκληρώσει την μεταρρύθμιση ώστε να σημάνουν "οι ορθρινές καμπάνες τη νίκη την τελειωτική του Δημοτικισμού"(σελ.22).

Τον πρόλογο στα "10 άρθρα στο "Νουμά" , ο Ταγκόπουλος,τον γράφει τον Αύγουστο του 1920 δηλαδή ένα μήνα μετά την δολοφονία του Ίωνα. Συμπεραίνει ότι τον κυριαρχούσε ο "έρωτας για την πατρίδα" , το χρέος είναι το μοναδικό του κίνητρο ώστε "το μαρτυρικό τέλος του, τον ανέβασε πολύ στην κοινή συνείδηση, σχεδόν τον εξαϋλωσε -του πρόστεσε κάτι το θρυλικό στην τίμια κι ολοφώτεινη ζωή του"(σελ.β,γ).

Ο Κ.Γεωργούλης κατά του Β.Τατάκη

 

Οφείλουμε στον Β.Τάτακη την αποκατάσταση της βυζαντινής σκέψης με το θεμελιώδες έργο του "Βυζαντινή φιλοσοφία"(που γράφτηκε αρχικά στην γαλλική γλώσσα).

Στα "Απομνημονεύματα"(ΜΙΕΤ,Αθήνα 1993) μας δίνει πολλές σημαντικές πληροφορίες όχι μόνο για την προσωπική του πορεία αλλά και για την πνευματική και πολιτική ζωή.

Συμπεραίνει ,μελετώντας τα έργα των Πατέρων της Εκκλησίας ότι "μέσα στη χριστιανική διδασκαλία ολοκληρώνεται ο ελληνικός λόγος(σελ.512) ,, ενώ "η φιλοσοφία δεν απουσιάζει, κάθε άλλο, από τη χριστιανική σκέψη"(σελ.512).

Όμως με πίκρα γράφει ότι κατηγορήθηκε και διώχτηκε "ως αριστερός από το 1934 'ως το 1958"(σελ.174). Ο λόγος ήταν πώς ήταν βενιζελικός, δημοτικιστής, φίλος του Δελμούζου και του Παπανούτσου. Αλλά κάτω από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις κρυβόντουσαν συχνά προσωπικοί ανταγωνισμοί, πικρίες που δεν ήταν ασυνήθιστοι ούτε στον χώρο των διανοούμενων.

Κάποιες από τις μεταπολεμικές διώξεις του Β.Τατάκη ξεκίνησαν από τον σημαντικό φιλόλογο Κ.Γεωργούλη.

Γράφει ο Β.Τατάκης: "Δύο ανθρώπους εθαύμασα για την ακάματη εργατικότητά τους, τον Συκουτρή και τον Γεωργούλη. Πλατύτερη όμως ήταν η περιοχή της φιλοσοφίας του δευτέρου, γιατί εκδηλωνόταν με την ίδια δύναμη και στα πολλαπλά εκπαιδευτικά του καθήκοντα και στις θεωρητικές απασχολήσεις και μελέτες του. Όλα τούτα δημιούργησαν μεταξύ μας στενό σύνδεσμο. Σε ώρες σχολής είχαμε μακρές συζητήσεις απάνω σε φιλοσοφικά απορήματα και προβλήματα. Αντίθετους δρόμους ακολουθήσαμε όμως. Ο Γεωργούλης ακολουθούσε τότε τον ιστορικό υλισμό, απάνω σ' αυτόν και μ' αυτόν οικοδομούσε τη σκέψή του. Κριτική ήταν η δική μας στάση, με ακριβή φροντίδα να κρατώ αδέσμευτο και αδογμάτιστο το νου μου, για να μπορεί να δέχεται όσο το δυνατό καθαρή την αλήθεια. Ιδεολόγο με ονόμαζε για τούτο ο Γεωργούλης, αυτά,μου έλεγε, ανήκουν στο παρελθόν, είναι ξεπερασμένα"(σελ.350).

Όμως στο διάστημα που κυβέρνησε ο Παπάγος διώχθηκαν και απολύθηκαν πολλοί εκπαιδευτικοί κυρίως κεντρώας προέλευσης: "πρωταγωνιστής στο Υπουργείο Παιδείας του νέου κύματος των εκκαθαρίσεων ήταν ο Κ.Γεωργούλης, γενικός γραμματεύς, με υπουργό τον Καλλία. Αισθάνομαι την ανάγκη να δώσω μια σκιαγραφία του Γεωργούλη... Καλά συγκροτημένος ελληνιστής, θαυμαστής του Αριστοτέλη, αλλά και φανατικός θεωρητικός του μαρξισμού (βλέπε τα άρθρα του στην Αναγέννηση). Θερμός θιασώτης του Γληνού. Ο Γεωργούλης του ' 52 είχε ολότελα απαρνηθεί τον παλαιό εαυτό του. Μετά την τρίμηνη απόλυσή του κατά το '34 για κομμουνιστική δράση, αποσχίστηκε από τους κομουνιστές, υπηρέτησε την 4η Αυγούστου, ως γενικός επιθεωρητής και έπειτα διευθυντής του Διδασκαλίου Μέσης. Τώρα απαρνήθηκε και τον δημοτικισμό"(σελ.593,594).

Όταν το '49 κυκλοφόρησε στα γαλλικά η "Βυζαντινή φιλοσοφία" ενώ αρχικά ο Γεωργούλης ιδιωτικά την επαίνεσε, δημόσια έγινε "ο κύριος δυσφημιστής του έργου αυτού, με εντελώς αστήρικτα επιχειρήματα"(σελ.597), αλλά και ο "κύριος υπεύθυνος για τις εναντίον μου ενέργειες"(σελ.598) που είχαν ως κατάληξη την απόλυση του Β.Τατάκη.