Φ.Ντοστογιέφσκι: ο αντι- Πούτιν

 

Ο Ντοστογιέφσκι στον λόγο του για τον Πούσκιν δίνει μια αναδρομική απάντηση στην σημερινή εθνικιστική-ευρασιανική-αντιευρωπαϊκή πολιτική του καθεστώτος Πούτιν

"Ναι, το πεπρωμένο των Ρώσων είναι αδιαφιλονίκητα πανευρωπαϊκό και παγκόσμιο. Το να γίνει κανείς γνήσιος και τέλειος Ρώσος σημαίνει ίσως (κι αυτό θα πρέπει να το θυμάστε) να γίνει αδελφός όλων των ανθρώπων, οικουμενικός άνθρωπος αν θέλετε. Όσο για όλη αυτή τη σλαβοφιλία και όλον αυτόν το δυτικισμό δεν είναι παρά μια τεράστια αν και αναπόφευκτη παρεξήγηση. Ένας αληθινός Ρώσος, νοιάζεται για την Ευρώπη και τη μοίρα της μεγάλης ευρωπαϊκής φυλής όσο νοιάζεται και για την ίδια τη Ρωσία, για τη μοίρα της πατρίδας του, γιατί το πεπρωμένο μας είναι μια παγκοσμιότητα αποκτημένη όχι με το σπαθί αλλά με τη δύναμη της αδελφοσύνης και την αδελφική μας λαχτάρα για ανθρώπινη αλληλυγγύη...Ω, οι λαοί της Ευρώπης δεν έχουν ιδέα ποσό τους αγαπάμε! Και αργότερα, στα χρόνια που θα' ρθουν -το πιστεύω αυτό- εμείς, δηλαδή όχι εμείς οι ίδιοι, αλλά οι αυριανοί Ρώσοι, μέχρι τον τελευταίο, θα καταλάβουν πως το να γίνει κανείς αληθινός Ρώσος σημαίνει τελικά να προσπαθήσει να συμφιλιώσει όλες τις ευρωπαϊκές διαμάχες, να προσφέρει τη λύση της ευρωπαϊκής αγωνίας με τη μορφή της πανανθρώπινης ρώσικης ψυχής που ενώνει τα πάντα, να περικλείσει σ' αυτή με την αδελφική αγάπη όλα τ' αδέλφια μας και τελικά, ίσως, να προσφέρει τον υπέρτατο λόγο της μεγάλης παγκόσμιας αρμονίας, της συναδέλφωσης όλων των εθνών μεσ' από το νόμο του Ευαγγελίου του Χριστού!" ( σελ. 31,32)

Κ.Καστοριάδης: Μπροστά στον πόλεμο

 

«Η μόνη «Ιδεολογία» που μένει, ή που μπορεί να μείνει ζωντανή στη Ρωσία είναι ο μεγαλο-ρωσικός σωβινισμός. Το μόνο φαντασιακό στοιχείο που διατηρεί μια ιστορική αποτελεσματικότητα είναι το εθνικό – ή αυτοκρατορικό φαντασιακό στοιχείο»(Κ.Καστοριάδης, Μπροστά στον πόλεμο,μετ. Ζωή Χριστοφίδου Καστοριάδη, εκδ. Imago, σελ.31).

« Η Ρωσία είναι αφιερωμένη στην παρασκευή του πολέμου γιατί δεν ξέρει και δεν μπορεί να κάνει τίποτε άλλο»(ό.π.σελ. 256).

«Μέσα στα ερείπια της ιδεολογίας, μπροστά σε μια οικονομική και κοινωνική κατάσταση, απολιθωμένη και αφόρητη, ο εθνικισμός, ο μύθος (μάλλον η μυθοποιημένη πραγματικότητα) της ρώσικης αυτοκρατορίας ξαναγίνονται οι μόνες διαθέσιμες φαντασιακές σημασίες που μπορούν να δώσουν ένα ομοίωμα νοήματος στην ύπαρξη των ατόμων για όσο διάστημα τα άτομα αυτά δέχονται την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων. Τους παρέχουν ταυτόχρονα συνταυτιστικές αναφορές, πόλους αξιολόγησης, κίνητρα μιας δράσης που εγγράφει το παρόν σε μια ιστορική συνέχεια που το ξεπερνά (και ως εκ τούτου σβήνει ή μειώνει την σημασία των αρνητικών του χαρακτηριστικών.) Πέρα από τη ρώσικη περίπτωση – και όπως αποδεικνύεται από τον σχεδόν άτρωτο χαρακτήρα της παντού στον κόσμο –ξαναβρίσκει κανείς εδώ την σκληρή πραγματικότητα του εθνικού φαντασιακού στοιχείου, που ο μαρξισμός, τόσο επιφανειακά, θέλησε να εξαλείψει»(ό.π.σελ.306,307).

Θανάση Παπανδρόπουλου: Εθνικομπολσεβικισμός και παντουρκισμός, τα νέα «φρούτα»

 

πηγή:http://www.elzoni.gr/html/ent/796/ent.84796.asp?fbclid=IwAR0bd8GuJZQY7DAlUjRXsYKmLEENbzI_1tVgiJSF1Unor1jXJn_tEq-fgUs

Μία πτυχή του δόγματος Πούτιν σε γεωπολιτικό επίπεδο είναι η προώθηση του εθνικομπολσεβικισμού στην βαλκανική Ευρώπη, με αιχμή του δόρατος την Ελλάδα και την Σερβία»

Αλέξης Μπερέλοβιτς, καθηγητής στο πανεπιστήμιο Παρίσι IV

 

Την πρώτη φορά που άκουσα να γίνεται λόγος για τον εθνικομπολσεβικισμό ήταν το 1982, στο Μόναχο. Είχα πάει να συναντήσω τον διάσημο τότε αντιφρονούντα Αλέξανδρο Ζηνόβιεφ και να συνομιλήσω μαζί του για λογαριασμό του περιοδικού Εποπτεία το οποίο εξέδιδε ο Παν. Δρακόπουλος.

Στην συζήτηση αυτή, λοιπόν, ο Ρώσος αντιφρονών έκανε λόγο, μεταξύ άλλων, για τον εθνικομπολσεβικισμό, τονίζοντας ότι ήταν μία ιδεολογική τάση που είχε ισχυρές ρίζες τόσο στην τότε κομμουνιστική Σοβιετική Ένωση όσο και στην Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας. Κύριος δε στόχος αυτής της τάσης ήταν –και σήμερα είναι πολύ περισσότερο– η δημιουργία μίας ευρω-ασιατικής αυτοκρατορίας, με καρδιά της την Ρωσία και ισχυρό της βραχίονα την Γερμανία.

Οι μεγάλοι θεωρητικοί του εθνικομπολσεβικισμού και του ευρωασιατισμού είναι ο Νικόλαος Ντανιλέφσκι (1834-1906), ο εξόριστος από τον Λένιν πρίγκιπας Νικόλαος Τρουμπεσκόϊ και ο γεννηθείς το 1962 φιλόσοφος Αλέξανδρος Ντούγκιν, σύμβουλος του Ρώσου προέδρου Βλαδίμηρου Πούτιν σε θέματα γεωπολιτικής.

Εκδότης του περιοδικού «Στοιχεία» και ιδεολογικός ηγέτης της ρωσικής Νέας Δεξιάς, ο Αλέξανδρος Ντούγκιν πιστεύει ότι, από γεωπολιτικής πλευράς, η Ρωσία πρέπει να ενσωματώσει στους κόλπους της κράτη του «εγγύς εξωτερικού», όπως η Λευκορωσία και η Ουκρανία. Επίσης, αποδέχεται την αρμονική συμβίωση της ορθοδόξου και της ισλαμικής κουλτούρας, δεδομένου ότι αμφότερες είναι εναντίον του ιουδαϊσμού και του καθολικισμού. Ο Αλ. Ντούγκιν τονίζει, ακόμα, ότι το ρωσικό έθνος είναι φορέας κορυφαίας αποστολής στον πλανήτη, αυτή της ενοποίησης της Ευρασίας, που θα αναδείξει το δικό της ειδικό πολιτικο-κοινωνικό σύστημα, το οποίο βεβαίως θα απορρίπτει τον δυτικό φιλελευθερισμό-καπιταλισμό και όλα του τα οικονομικά, πολιτικά και πολιτισμικά παράγωγα.

Πρέπει να σημειωθεί ότι αυτή η ιδεολογία δεν είναι καινούργια στο ρωσικό πολιτικό τοπίο. Προϋπήρχε πολύ πριν καταρρεύσει το κομμουνιστικό σύστημα, αλλά ενδυναμώθηκε την περίοδο της ηγεσίας του Μιχαήλ Γκορμπατσώφ, με την σύγκλιση Ρώσων εθνικιστών και αμετανόητων σταλινικών. Ειδικά οι τελευταίοι, έβλεπαν με πολύ κακό μάτι τις προσπάθειες του Μ. Γκορμπατσώφ να έλθει πιο κοντά στην Δύση και αντιδρούσαν σε κάθε προσπάθειά του να εισάγει στην οικονομία και στην κοινωνία φιλελεύθερες λύσεις. Οι αντιδράσεις αυτές πήραν μεγάλες διαστάσεις μπροστά στην μετριοπαθή στάση του σοβιετικού καθεστώτος στην διάρκεια του Πολέμου του Κόλπου και πολλοί παρατηρητές υποστηρίζουν ότι από τότε επιταχύνθηκε η διαδικασία κατάρρευσης της ΕΣΣΔ.

Μία κατάρρευση που έφερε κατά δραματικό τρόπο στο προσκήνιο τα βαθιά ρήγματα που υπάρχουν στην ρωσική κοινωνία και έδωσε αφορμή για την συνεργασία των Ρώσων εθνικιστών με τους κομμουνιστές, ώστε να αποτραπεί πιθανή πρόσδεση της Ρωσίας στην Δύση. Στο πλαίσιο αυτό, επανήλθε στο προσκήνιο ο ρόλος της Ρωσίας στον αποκαλούμενο χώρο της Ευρασίας.

Το ρωσικό κίνημα του ευρασιανισμού εκπηγάζει από μία θεωρία η οποία βασίζεται σε ιδεολογικές θέσεις και γεωστρατηγικές θεωρήσεις. Από την εμφάνιση του βιβλίου του ευρασιανισμού «Ρωσία και Ευρώπη: έρευνα των πολιτιστικών και πολιτικών σχέσεων των Σλαύων με τον γερμανολατινικό κόσμο» του Νικολάου Ντανιλέβσκι, έως τις αναλυτικές εργασίες του Λεβ Γκουμιλιόβ, η τάση αλλά και το επίκεντρο της εν λόγω θεωρίας παρέμειναν τα ίδια: η Ευρασία οράται ως ξέχωρος πολιτισμικός χώρος, διαφορετικός και από την Δύση και από την Ανατολή. Υπό αυτή την έννοια, η Ευρασία αποκτά και την απόλυτη γεωπολιτική της υπόσταση, την έκφραση μιας «Ενδιάμεσης Περιοχής» (θεωρία του Δημήτρη Κιτσίκη), που τηρεί τις ισορροπίες ανάμεσα στους άλλους, τους «ακραίους» πολιτισμικούς χώρους.

Κατά τους θεωρητικούς της Ευρασίας, η τελευταία είναι μία μεγα-ήπειρος, που θεωρείται και μήτρα της ανθρωπότητας. Υπό αυτό το πρίσμα, η Ρωσία δεν μπορεί παρά να βρίσκεται σε αντιθετική σχέση με την Ευρώπη, εφόσον η ρωσική ψυχή και ο εθνικός χαρακτήρας συνιστούν ριζικά διαφορετική οντολογική σύνθεση από τα αντίστοιχα δυτικά. Κύριος εκφραστής και ιδεολόγος αυτής της ρωσικής αυτοαντίληψης υπήρξε ο Γ.Ντανιλέβσκι, ο οποίος στο βιβλίο του «Ρωσία και Ευρώπη» που εξεδόθη το 1869 εξηγεί τις ρίζες της ρωσικής ευρωφοβίας και παραθέτει τα κατά την γνώμη του ισχυρά στοιχεία της περί την Ευρασία θεωρίας.

Μία θεωρία με έντονα ρατσιστικά χαρακτηριστικά, μεγάλες δόσεις αντισημιτισμού και μίσος προς κάθε φιλελεύθερη αντίληψη της ζωής, την οποία σήμερα έχει κάνει σημαία του ο αναπτυσσόμενος στην Ρωσία εθνικομπολσεβικισμός –που, κατά τους θεωρητικούς του, φιλοδοξεί «να κατατροπώσει τον καπιταλισμό και την παγκοσμιοποίηση». Ακόμα χειρότερα, όπως γράφει ο θεωρητικός αυτής της ιδεολογίας στην Δύση, καθηγητής κ. Δημήτρης Κιτσίκης, η συνάντηση του εθνικομπολσεβικισμού και της τρομοκρατίας μέσω του Διαδικτύου (κυβερνοτρομοκρατία ή πληροφορική τρομοκρατία, όπως την έχουν αποκαλέσει, προορισμένη «να καταστρέψει τα πληροφοριακά συστήματα με σκοπό να αποσταθεροποιήσει μια κυβέρνηση»), παρουσιάζονται ως η απάντηση του μέλλοντος στην παγκοσμιοποίηση.

Ίσως δε, διαπιστώσουμε αναδρομικά πως ο Βλαδίμηρος Πούτιν στην Ρωσία είχε υποδείξει την ακολουθητέα πορεία. Μία πορεία που έχει ήδη κάνει αρκετά βήματα και στην Ελλάδα, όπου η ρωσική αυτή ιδεολογία διαθέτει καλά επικοινωνιακά ερείσματα, πολιτικά πρόσωπα υψηλά ιστάμενα που την στηρίζουν και αρκετό χρήμα για …τα περαιτέρω.

Στην παρούσα γεωπολιτική φάση, στο μέτρο που η ρωσική εξωτερική πολιτική φλερτάρει με το Ιράν των μουλάδων και την Τουρκία του Ερντογάν, οι εθνικομπολσεβίκοι της Ρωσίας πιστεύουν ότι μπορούν να εξυπηρετήσουν τα ευρασιατικά τους «οράματα» με ολίγον παντουρκισμό και ισλαμισμό. Στο πλαίσιο αυτό, κάποιοι νοσηροί εγκέφαλοι θα ήθελαν να προκαλέσουν, αφ’ ενός, μία σύγκρουση Ιράν-Ισραήλ, καθώς και να δημιουργήσουν μία εμπόλεμη κατάσταση στο Αιγαίο κατά τρόπο τέτοιον ώστε η Ρωσία να μπει ως διαπραγματευτής στο παγκόσμιο γεωπολιτικό γίγνεσθαι. Για την ώρα, ωστόσο, ο Βλαδίμηρος Πούτιν δεν συμμερίζεται παρόμοιες εξελίξεις, πρώτον, γιατί δεν υπάρχουν οι απαραίτητες οικονομικές προϋποθέσεις και, δεύτερον, γιατί παραμένουν άγνωστες οι επιδιώξεις της Κίνας –που, ειδικά στον ευρασιατικό χώρο, είναι η ανερχόμενη δύναμη.

Από την άλλη πλευρά, Ρώσοι και Ιρανοί δεν έχουν καμία απολύτως εμπιστοσύνη στον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει αποδείξει ότι μπορεί να αλλάζει συμμαχίες όπως τα πουκάμισά του. Εξάλλου, οι Ρώσοι γνωρίζουν πολύ καλά ότι οι ρωσο-τουρκικές σχέσεις από την εποχή του Λένιν ήσαν πάντα ευκαιριακές και υπαγορευόμενες από τις εξελίξεις στην περιοχή μας.

Υπό αυτές τις συνθήκες, θα πρέπει να θεωρείται βέβαιον ότι στο εσωτερικό της χώρας μας θα ενταθούν οι ρωσικές ιδεολογικές επιδράσεις, θα ενισχύονται από την Μόσχα λαϊκιστικά κινήματα και, βεβαίως, θα πέσει και αρκετό «βρώμικο» χρήμα σε ευαίσθητους πολιτικούς τομείς. Στην πράξη, έτσι, το σοβαρότερο ενδεχόμενο στην σημερινή συγκυρία είναι μία ένοπλη τουρκική πρόκληση, που θα μπορούσε να εκδηλωθεί «δι’ ασήμαντον αφορμήν».

Ίων Δραγούμης, Τα «κρυμμένα» ημερολόγια (Οκτώβριος 1912-Αύγουστος 1913)

 

Βιβλιοκριτική που δημοσιεύθηκε στα τρία τελευταία φύλλα της ΡΗΞΗΣ

https://ardin-rixi.gr/archives/240158

https://ardin-rixi.gr/archives/241220

https://ardin-rixi.gr/archives/242328

Δοκίμια για τον Χρήστο Μαλεβίτση

 

Κυκλοφορεί αύριο η Ρήξη Φεβρουαρίου 2022 (φ. 175)

 ΤΟ 1922 ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ΤΟ 2022

 ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΡΩΣΟΟΥΚΡΑΝΙΚΗ ΔΙΕΝΕΞΗ

Εν μέσω όξυνσης των τουρκικών προκλήσεων και της επιθετικής ρητορικής, ο Γιώργος Καραμπελιάς γράφει στο κύριο άρθρο της εφημερίδας:

Το «1922» «δουλεύει» στη σημερινή πραγματικότητα, συνεχίζεται στην Κύπρο και το Αιγαίο, απειλεί τη Θράκη και τα νησιά, καθορίζει τους προσανατολισμούς της εσωτερικής και εξωτερικής μας πολιτικής, σφραγίζει καθοριστικά το μέλλον μας. Ή μήπως δεν αποτελεί εθνοκάθαρση και πολιτιστική γενοκτονία ο εξανδραποδισμός των 200.000 Ελλήνων της Βόρειας Κύπρου; [ ] Και το αίτημα που μας θέτει η ιστορία δεν είναι η λήθη, δεν είναι η εγκατάλειψη των «χαμένων πατρίδων», όπως ισχυρίζονται οι ανιστόρητοι, αλλά η αναβίωσή τους σε μια εσωτερικότητα.

Στο φύλλο που κυκλοφορεί γράφουν:

• Ο Νίκος Ντάσιος για τα βαθύτερα αίτια για το κύμα της ακρίβειας.
• Ο Γιώργος Ρακκάς για τους τριγμούς στη σχέση της Νέας Δημοκρατίας με τις μεσαίες και κατώτερες τάξεις.
• Ο Γιάννης Ξένος για τις επιλεκτικές ευαισθησίες του ΚΚΕ και τις στενές του σχέσεις με το ΚΚ Ρωσίας.
• Η Επιτροπή Αγώνα Λέσβου για τα αίτια που οδήγησαν στα γεγονότα της Βάστριας.
• Η Παγχιακή Επιτροπή Αγώνα γιατην πολιτική Μηταράκη, τις υπερδομές και τις μεταναστευτικές συμφωνίες με το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές. 
• Ο Γεώργιος Παπασίμος για την τουρκική παγίδα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου. 
• Ο Δημήτρης Μπούσμπουρας, για την απόπειρα εισαγωγής των θεωριών αποδόμησης του φύλου στα σχολεία.
• Ο Δημήτρης Σακελλαρίδης, για την δολοφονία του 22χρονου Άλκη Καμπανού και τον οπαδικό εμφύλιο που διχάζει τον ΠΑΟΚ.
•  Ο Νικόλας Δημητριάδης, για την κόντρα Παναγιωτόπουλου-Άδωνη γύρω από τα ναυπηγεία και τις κορβέτες που χρειάζεται το ελληνικό πολεμικό ναυτικό.

Αφιέρωμα

• Ο Σωτήρης Δημόπουλος, παρουσιάζει τι πιστεύει η ρώσικη και η ουκρανική κοινή γνώμη για την ουκρανική διένεξη.
• Ο Μπρούνο Τερτάις, αναλύει γιατί η Ουκρανία έχει τόση σημασία για τη Ρωσία από την σκοπιά της δημογραφίας.
• Ο Aditya Vashisht, γράφει για την ουκρανική αντιπαράθεση από την ευρύτερη σκοπιά της αντιπαράθεσης Ευρασίας και Δύσης.

Διεθνή:

Ο Γιώργος Παπαγιαννόπουλος, παρουσιάζει τις εξελίξεις στη Λιβύη και τον κίνδυνο διχοτόμησής της.

Ο Νίκος Κόμπλας, αναρωτιέται αν οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του Πεκίνου είναι απλώς μεταμοντέρνοι ή μήπως κάνουν ένα αποφασιστικό βήμα προς τον μετάνθρωπο.

Ιδέες – Θεωρία – Ιστορία – Πολιτισμός

Ο Βασίλης Ασημακόπουλος εκθέτει έναν συνολικό αντίλογο στο ντοκιμαντέρ «Καταστροφές και Θρίαμβοι» του Στάθη Καλύβα.

Ο Σπύρος Α. Γεωργίου, για την προσφυγιά του ’22 και τον αγώνα της μνήμης.

Η Ερμιόνη Γκρέϊντζερ, παρουσιάζει την περίπτωση της «δολοφονίας χαρακτήρα» που αντιμετωπίζει από την πολιτική ορθότητα η συγγραφέας του Χάρι Πότερ Τζόαν Κ. Ρόουλινγκ.

Ο Σπύρος Κουτρούλης γράφει το τρίτο μέρος της παρουσίασης των Κρυμμένων Ημερολογίων του Ίωνα Δραγούμη.

Ο Μανώλης Εγγλέζος – Δεληγιαννάκης, παρουσιάζει την έκθεση στον Δήμο Αλεβιζίου της συλλογής του Ευτύχη Τζιρτζιλάκη για τα όπλα των Κρητικών του ’21

Ο Κώστας Μαυρίδης, γράφει για το κίνημα WOKE στις ΗΠΑ και το πώς αποτελεί απειλή για την δημοκρατία.

Ο Κώστας Σαμάντης, στην θεατροκριτική του, παρουσιάζει το Έγκλημα και Τιμωρία σε σκηνοθεσία Όλιας Λαζαρίδου.

Τέλος, ο Δημήτρης Γιαννάτος αντιπαραβάλει την διαφήμιση της Παντέν με εκείνην των μπισκότων Παπαδοπούλου και αναλύει την διάσταση μεταξύ συλλογικής ιδιοπροσωπίας και ατομικισμού

Π.Ματάλας: οι ακροδεξιές παρερμηνείες του Ι.Δραγούμη

 

Στο έργο του "Κοσμοπολίτες εθνικιστές- ο Μωρίς Μπαρρές και οι ανά τον κόσμο "μαθητές" του"( Π.Ε.Κ.,2021) ο Π.Ματάλας συμπεραίνει:

"Ο Δραγούμης δεν βαρύνεται με κάποιο αμάρτημα που να θεωρείται ανάλογο με τον αντισημιτισμό του Μπαρρές. Αντίθετα, ο ρόλος του στην εθνική σύγκρουση για επικράτηση στη Μακεδονία και άλλα βιογραφικά στοιχεία, όπως η σχέση του με την Πηνελόπη Δέλτα και ο τραγικός του θάνατος (αλλά πολύ λιγότερο όσα εκείνος θεωρούσε πιο σημαντικά: το λογοτεχνικό έργο του, ο δημοτικισμός, η επιρροή του σε σημαντικούς ακολούθους και κυρίως η "εσωτερική ζωή" του), του προσέδωσαν ευρύτερη αίγλη η οποία βοήθησε και ενίσχυσε τις χρήσεις του από την άκρα δεξιά και τους κάθε λογής σύγχρονους εθνικιστές -χρήσεις όμως που δεν είναι απλώς επιλεκτικές και στρεβλωτικές αλλά βρίσκονται σε πλήρη σε αντίθεση με τις επιλογές που είχε κάνει τελικά ο ίδιος ο Δραγούμης" (σελ.362).